تاریخ شهر " دزفول " را خاورشناسان از آن هنگام كه این شهر پایتخت عیلامیان – حدود2600 سال پیش از میلاد – بود و " آوان " خوانده می شد ، نزدیك به پنج هزار سال برآورد كرده اند . در نوشته های باستانی پس از طوفان نوح ، از شهری به نام "آوان" نام برده شده است .این شهر ، پایتخت تمدّن "عیلام" و سر آمد شهر های مشرق زمین بوده است . كاوشگران غربی در نیم قرن اخیر، از جمله  والتر هینتس آلمانی ، در كتاب خود تحت عنوان "دنیای گمشده ی عیلام" كه به فارسی ترجمه شده ، مینویسد: " ممكن است آوان در جایی كه امروز دزفول قرار دارد ، بوده باشد...

تاریخ شهر " دزفول " را خاورشناسان از آن هنگام كه این شهر پایتخت عیلامیان – حدود2600 سال پیش از میلاد – بود و " آوان " خوانده می شد ، نزدیك به پنج هزار سال برآورد كرده اند . در نوشته های باستانی پس از طوفان نوح ، از شهری به نام "آوان" نام برده شده است .این شهر ، پایتخت تمدّن "عیلام" و سر آمد شهر های مشرق زمین بوده است . كاوشگران غربی در نیم قرن اخیر، از جمله  والتر هینتس آلمانی ، در كتاب خود تحت عنوان "دنیای گمشده ی عیلام" كه به فارسی ترجمه شده ، مینویسد: " ممكن است آوان در جایی كه امروز دزفول قرار دارد ، بوده باشد." پس از مطالعه و تحقیقات فراوان تصریح كردند كه آوان همان دزفول كنونی است . در این صورت "دزفول" فعلی یا "آوان" پنج هزار سال پیش را باید نخستین پایتخت امپراتوری گسترده ی كشور "عیلام" دانست.
در قرن سیزدهم قبل از میلاد ، در جلگهی وسیعی كه حدود 30 متر بالاتر از سطح رودخانه ی دز قرار داشت ، پادشاهی به نام "اونتاش گال" شهر مقدسی بنا نمود كه مركز زیارتی عیلامیان گردید. این شهر به نام سازنده یآن "دور انتاش" یعنی شهر "اونتاش" نامیده شد.بین شهر شوش و این شهر مقدس ، 30 كیلومتر فاصله بود ویك كاروان می توانست یك روزه این مسافت را طی كند . زیگورات یا معبد ساخته شده در این شهر مقدس ، تا سال 640 پیش از میلاد وجود داشت تا اینكه "آشور بانیپال" آن را تخریب كرد. آشور بانیپال در این باره چنین گفته است :"چهاردهشهر و كاخ های آن با دهكدههای كوچك متعدّد در دوازده ناحیه ی عیلامِ آن ها را فتح وغارت كردم و با آتش سوزاندم و تعداد زیادی از رزم آوران را كشتم .
در حال حاضر زیگورات چغازنبیل با ابهّت و جلال بی مانند ، سر به آسمان كشیده و شاهدی بر عظمت امپراتوری بزرگ عیلام می باشد .كاوش های با ارزش باستان شناسان و تحقیق بر روی ابزارهای بدست آمده ی كهن در "چغازمیش" گویای این مطلب است كه دراین آباد جای ،  دستان مردمی كار كشته ، مشغول دنیایی تازه بوده است .
با ویرانی آبادی عظیم "آوان" ، طولی نمی كشد كه بخش عظیمی از مردم این شهر ، به شهر هایی چون شوش ، هفت تپه و چغازنبیل- نامی كه امروز مصطلح است – كوچ كرده سرزمینی مترقّی به وجود می آوردند .